NL : FR
 RSS
Arrow Sitemap

Onze missie 

' Het FANC bevordert de doeltreffende bescherming van de bevolking, werknemers
en het leefmilieu tegen het gevaar van ioniserende straling '.

RADON

Doel 3 & Tihange 2: foutindicaties in de stalen wanden van de reactorvaten


>> ENGLISH VERSION

Index

Chronologie en wetenschappelijke achtergrond van het dossier


Zomer 2012: ontdekking van ‘foutindicaties'

In de zomer van 2012 wordt de reactorkuip van Doel 3 tijdens een geplande revisie onderworpen aan een inspectie met behulp van ultrasone meetsondes. Het doel van deze ultrasooninspectie bestaat erin om de reactorkuip te controleren op de aanwezigheid van eventuele ‘under-clad defects' (openingen tussen het staal en de inox binnenbekleding van de reactorkuip). Dergelijke ‘under-clad defects' worden niet gevonden, maar de ultrasooninspectie brengt wel aan het licht dat binnenin de stalen wand van de reactorkuip nog andere ongeïdentificeerde foutjes aanwezig zijn. Daarop wordt beslist dat de reactor Doel 3 niet opnieuw mag worden opgestart voordat er duidelijkheid is over de aard en de oorsprong van deze foutindicaties.

In september 2012 wordt ook de reactorkuip van Tihange 2, die vervaardigd werd door dezelfde fabrikant (Rotterdamsche Droogdokmaatschappij), onderworpen aan hetzelfde ultrasoononderzoek. Daaruit blijkt dat de reactorkuip van Tihange 2 vergelijkbare foutindicaties vertoont als de kuip van Doel 3.

Al snel wordt duidelijk dat de ontdekte fouten waterstofvlokken zijn. Bij de productie van stalen stukken kan het gebeuren dat er op het moment van het afkoelen en uitharden nog te veel waterstof aanwezig is in het gesmede stuk. Dit kan leiden tot de vorming van kleine belletjes in het staal. In dit geval zijn die belletjes bij het smeden van de ringen, die later samen de reactorkuip zullen vormen, platgedrukt tot “waterstofvlokken” met een gemiddelde lengte van 12 tot 16 mm en de dikte van een sigarettenblaadje. Deze haarlijnen zijn laminair georiënteerd, wat betekent dat ze evenwijdig met de kromming van de wand van het reactorvat mee lopen.

Het optreden van waterstofvlokken in stalen constructies is een welbekend en uitgebreid bestudeerd fenomeen in de metallurgie. Het is echter de eerste keer dat dit fenomeen ook wordt vastgesteld in de wanden van de reactorkuip van een kerncentrale in werking.

Naar aanleiding van deze ontdekking beslist het FANC dat de kernreactoren van Doel 3 en Tihange 2 niet opnieuw mogen worden opgestart voordat de exploitant Electrabel heeft kunnen aantonen dat de aanwezigheid van de waterstofvlokken geen impact heeft op de integriteit en dus op de veiligheid van de reactorkuipen.

>> Lees hier onze berichten:

>> Raadpleeg hier de FANC technische informatie nota van 03/09/2012  (in het Engels) 

>> Raadpleeg hier de FANC technische informatie nota van 15/10/2012  (in het Engels)  

 

Mei 2013: FANC geeft toestemming voor heropstart

Na uitgebreide onderzoeken dient Electrabel in december 2012 twee justificatiedossiers in, waarin het argumenteert dat de veiligheid van Doel 3 en Tihange 2 niet in gevaar wordt gebracht door de aanwezigheid van waterstofvlokken in de wanden van de reactorkuipen. In januari 2013 komt het FANC tot de conclusie dat er geen elementen zijn die een definitieve stillegging van beide reactoren noodzakelijk maken. Het FANC vraagt wel nog bijkomende informatie aan Electrabel. De exploitant dient daarop nog twee addenda in bij de justificatiedossiers.

Na uitgebreide analyse van het dossier en na raadpleging van verschillende nationale en internationale experts komt het FANC in mei 2013 tot de conclusie dat Electrabel voldoende overtuigend heeft aangetoond dat de reactoren van Doel 3 en Tihange 2 op een veilige manier verder kunnen worden uitgebaat. Het FANC geeft op 17 mei 2013 dan ook zijn toestemming voor de heropstart.

Het FANC koppelt aan zijn toestemming wel een reeks bijkomende voorwaarden. Zo moet de exploitant onder andere een reeks acties voltooien binnen de eerste reactorcyclus (ca. 1 jaar) na de heropstart.

>> Lees hier onze berichten:

>> Raadpleeg hier de rechtvaardigingsdossiers van Electrabel: >> Raadpleeg hier de onafhankelijke analyses van de Dienst Fysische Controle van Electrabel over de Safety Case Reports m.b.t. Doel 3 en Tihange 2:

>> Raadpleeg hier het tussentijdse evaluatierapport van het FANC van 30/01/2013 

>> Raadpleeg hier het rapport van de expertgroep van de Wetenschappelijke Raad van 11/01/2013

>> Raadpleeg hier het rapport van de internationale expertgroep van 15/01/2013 

>> Raadpleeg hier de technische informatienota van het FANC van 01/02/2013  (in het Nederlands of het Engels)

>> Raadpleeg hier het Addendum  bij het Safety Case Report m.b.t. Tihange 2 op 15 april en het Addendum  bij het Safety Case Report m.b.t. Doel 3

>> Raadpleeg hier de onafhankelijke analyses van de Dienst Fysische Controle van Electrabel over de addenda bij de Safety Case Reports over Doel 3 en Tihange 2:

>> Raadpleeg hier het finale evaluatierapport van het FANC 

>> Raadpleeg hier de rapporten die aan de beslissing van het FANC ten grondslag liggen:

 

Maart 2014: breuktaaiheidstest levert onverwachte resultaten op

Eén van de acties die Electrabel moet voltooien binnen de eerste reactorcyclus is het uitvoeren van mechanische tests op bestraalde stukken staal met waterstofvlokken. Het doel van deze tests is om te achterhalen in welke mate de mechanische eigenschappen van staal dat waterstofvlokken bevat beïnvloed wordt onder blootstelling aan sterke radioactieve straling. Electrabel moet deze tests laten uitvoeren om bepaalde hypotheses en berekeningen van zijn rechtvaardigingsdossier empirisch te bevestigen.

Voor de tests worden monsters van een Franse stoomgenerator (“VB-395”) gebruikt, die gebouwd werd voor gebruik in een kerncentrale maar afgekeurd werd omdat het staal waterstofvlokken bevatte. De monsters worden eerst gedurende enkele weken in de onderzoeksreactor van het Studiecentrum voor Kernenergie in Mol geplaatst, waar ze gedurende 4 weken intensief worden bestraald om de gecumuleerde stralingsbelasting van 40 jaar uitbating te simuleren. Vervolgens worden de monsters onderworpen aan een reeks tests om hun mechanische eigenschappen te onderzoeken. Deze tests hebben aangetoond dat de eigenschappen van de monsters conform de verwachtingen zijn, behalve wat de breuktaaiheid betreft. Hier suggereren de resultaten dat het staal van het VB-395 specimen onder bestraling veel sneller verbrost dan op basis van de theorie verwacht werd.

Omdat de onderzoekers geen onmiddellijke verklaring hebben voor deze onverwachte testresultaten, wordt besloten om de reactoren van Doel 3 en Tihange 2 op 25 maart 2014 uit voorzorg weer stil te leggen. Het FANC beslist dat de reactoren niet opnieuw mogen worden opgestart voordat Electrabel kan aantonen dat de conclusie van 2013 geldig blijft (met name de aanwezigheid van waterstofvlokken heeft geen negatieve invloed op de veiligheid van de installaties), ondanks de onverwachte testresultaten. In de daaropvolgende maanden bestelt Electrabel enkele nieuwe testreeksen bij het Studiecentrum voor Kernenergie.

Aangezien de studie van de mechanische eigenschappen van bestraalde materialen een erg gespecialiseerd onderzoeksdomein vormt, roept het FANC voor zijn analyse van dit aspect van het dossier de hulp in van enkele vooraanstaande internationale experts in deze materie. Dit expertenteam, het International Review Board, wordt gevraagd om zich uit te spreken over de methodologie die Electrabel dient te hanteren bij het opstellen van de onderdelen van zijn Safety Cases die betrekking hebben op de mechanische eigenschappen van staal onder invloed van bestraling.

>> Lees hier onze berichten:

 

Februari 2015: bijstelling van het aantal gedetecteerde waterstofvlokken

Naast het uitvoeren van mechanische tests moet Electrabel ook nog een reeks andere acties voltooien. Enkele van deze acties hebben betrekking op de kwalificatie van de ultrasone inspectietechniek waarmee de waterstofvlokken in de zomer van 2012 ontdekt werden. Electrabel moet meer bepaald kunnen aantonen dat de gebruikte meettechniek in staat is om alle waterstofvlokken te detecteren en hun afmetingen correct te bepalen.

Uit tests blijkt dat de ultrasone inspectietechniek inderdaad dit soort foutindicaties in kaart brengt, maar dat de detectiedrempels moeten worden bijgesteld om te kunnen garanderen dat werkelijk alle waterstofvlokken in beeld komen. Daarnaast wordt ook geconstateerd dat de methode die gebruikt wordt voor het interpreteren van de meetresultaten vatbaar is voor verbetering.

In 2014 worden nieuwe ultrasooninspecties van de reactorkuipen uitgevoerd met deze nieuwe gekwalificeerde inspectietechniek. Dit leidt tot de detectie van ongeveer 60% meer foutindicaties dan bij de vorige inspectie, vooral als gevolg van een verlaging van de detectiedrempels. Daarnaast zien de onderzoekers met de nieuwe inspectietechniek ook een toename van de gemiddelde en maximale lengte, omdat de nieuwe interpretatiemethode ook voorschrijft dat waterstofvlokken die dicht bij elkaar liggen beschouwd dienen te worden als één enkele langere vlok.

Een analyse van de resultaten van de ultrasooninspecties van 2012 en 2014, waarbij dezelfde interpretatiemethode en detectiedrempels wordt gebruikt voor beide inspecties, geeft echter aan dat het aantal waterstofvlokken niet is toegenomen en dat ze niet groter worden.

Voor het evalueren van de resultaten van de kwalificatie van de ultrasone inspectietechniek doet het FANC beroep op de expertise van het erkende controleorganisme AIB-Vinçotte. 

>> Lees hier onze berichten:

 

Juli 2015: Electrabel dient zijn justificatiedossiers in bij het FANC

Op 17 juli 2015 dient Electrabel zijn justificatiedossiers voor Doel 3 en Tihange 2 in bij het FANC.

Zoals opgelegd door het FANC zijn deze dossiers opgebouwd rond drie grote thema's, waarbij de onderzoeksresultaten van thema's 1 en 2 de bewijsvoering rond thema 3 ondersteunen:

  1. De detectie, meting en situering van foutindicaties aan de hand van ultrasoononderzoek;
  2. De mechanische eigenschappen van materiaal dat waterstofvlokken bevat en de evolutie van deze mechanische eigenschappen onder invloed van bestraling;
  3. De structurele integriteit van een reactorkuip die waterstofvlokken vertoont.

Na ontvangst stuurt het FANC kopieën van de justificatiedossiers door naar de externe experts die betrokken zijn bij de finale beoordeling. Het erkende controleorganisme AIB-Vinçotte schrijft een evaluatierapport over het eerste thema en het Amerikaanse Oak Ridge National Laboratory wordt ingeschakeld om alle hypotheses, de methodologie, de berekeningen en de interpretatie van de resultaten te evalueren en alle berekeningen aan de hand van hun eigen computercodes, hypotheses en methodologie over te doen. Bel V, het technische filiaal van het FANC, maakt een eigen evaluatie van het gehele dossier. Tot slot buigt een werkgroep van vier Belgische professoren zich nog over de vraag of de waterstofvlokken groter kunnen worden door de migratie van waterstof doorheen de wanden van de reactorkuip.

In de loop van de daaropvolgende maanden ontvangt het FANC één voor één de rapporten van de verschillende externe expertengroepen, die worden vergeleken met de conclusies van de eigen experts van het FANC.

 

November 2015: het FANC geeft toelating voor de heropstart van Doel 3 en Tihange 2

Op basis van zijn eigen analyse en de rapporten van de verschillende expertengroepen komt het FANC tot de conclusie dat er geen elementen meer zijn die een heropstart van de reactoren van Doel 3 en Tihange 2 in de weg staan.

Electrabel heeft kunnen aantonen dat de onverwachte testresultaten van maart 2014 waarschijnlijk te wijten waren aan de specifieke materiaaleigenschappen van het gebruikte monster. Tests op een ander materiaalspecimen met waterstofvlokken en op het materiaal van de reactorkuipen zelf hebben uitgewezen dat langdurige bestraling geen abnormale impact heeft op de mechanische eigenschappen van de reactorkuipen van Doel 3 en Tihange 2.

De structurele integriteit van de reactorkuipen van Doel 3 en Tihange 2 ligt binnen de opgelegde veiligheidsnormen en de aanwezigheid van waterstofvlokken heeft geen nadelige invloed op de veiligheid van de centrales.

>> Lees hier ons bericht: 17/11/2015 - FANC geeft toelating voor de heropstart van de reactoren van Doel 3 en Tihange 2

>> Raadpleeg hier de rechtvaardigingsdossiers van Electrabel:

>> Raadpleeg hier de onafhankelijke analyses van de Dienst Fysische Controle van Electrabel over de Safety Case Reports m.b.t. Doel 3 en Tihange 2:

>> Raadpleeg hier het finale evaluatierapport van het FANC 

>> Raadpleeg hier de rapporten die aan de beslissing van het FANC ten grondslag liggen:

 

Januari 2016: het FANC nodigt de veiligheidsautoriteiten uit voor een internationale informatiebijeenkomst

Het FANC heeft op maandag 11 en dinsdag 12 januari 2016 in Brussel een tweedaagse internationale workshop georganiseerd voor de veiligheidsautoriteiten over het dossier. Aan deze workshop hebben een vijftigtal deskundigen uit vijftien landen (België, Duitsland, Engeland, Frankrijk, Hongarije, Japan, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Polen, Spanje, Tsjechië, Verenigde Staten, Zweden, Zwitserland) alsook experts van de Europese Unie, de OESO en het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) deelgenomen.

>> Lees hier ons bericht: 12/01/2016 - Het FANC nodigt de veiligheidsautoriteiten uit voor een internationale informatiebijeenkomst over het dossier van de kuipen van Doel 3 en Tihange 2

 Terug naar boven



De actoren in dit dossier


Gelet op de unieke en complexe aard van dit dossier, heeft het FANC een specifiek evaluatieproces opgezet. Het heeft hiervoor talrijke deskundigen ingeschakeld en zal zijn definitieve beslissing op elk van hun adviezen en zijn eigen analyse baseren. De rol van elk van de actoren wordt hieronder beschreven:

  • Electrabel: dient aan het FANC aan te tonen dat de structurele integriteit van de reactorvaten van Doel 3 en Tihange 2 niet in het gedrang komt, ondanks de aanwezigheid van de waterstofgeïnduceerde foutindicaties.
  • FANC: analyseert de rechtvaardiging van Electrabel, evenals alle adviezen uitgevaardigd door de deskundigen die het gemandateerd heeft en neemt op basis hiervan zijn eindbeslissing over de toekomst van elk van beide reactoren.
  • Bel V (technisch filiaal van het FANC): voert, op dezelfde wijze als het FANC, een volledige analyse uit van de rechtvaardigingsdossiers van Electrabel.
  • AIB-Vinçotte (erkende instelling): is gespecialiseerd in de ultrasone inspectietechniek en in de gegevensanalyse m.b.t. de detectie, de positie en de afmetingen van de waterstofvlokken.
  • Belgische nucleaire veiligheidsautoriteit: FANC, Bel V en AIB Vinçotte.
  • International Review Board (internationaal panel van deskundigen gespecialiseerd in de effecten van bestraling op materiaaleigenschappen): buigt zich over de door Electrabel uitgevoerde tests om de impact van bestraling op de verbrossing van het staal van de kuipen van Doel 3 en Tihange 2 te evalueren.
  • National Scientific Expert Group: (groep samengesteld uit 4 Belgische universiteitsprofessoren, gemandateerd door de Wetenschappelijke Raad voor Ioniserende Stralingen): evalueert de geloofwaardigheid van een hypothese m.b.t. een uitbreiding van de scheurtjes; deze kan worden veroorzaakt door de diffusie van moleculaire waterstof vanuit het reactorvat naar de wanden, waardoor het zich kan ophopen in de scheurtjes en deze zo kunnen uitbreiden.
  • Oak Ridge National Laboratory (Amerikaans laboratorium): voert voor rekening van het FANC een onafhankelijke en alomvattende evaluatie van de rechtvaardigingsdossiers van Electrabel uit.

 Terug naar boven



De situatie van de andere reactoren in België

  • De reactorkuip van Tihange 1 werd bij zijn stillegging voor herbevoorrading in mei 2013 aan een ultrasone inspectie onderworpen. Er werden geen waterstofvlokken vastgesteld.
  • De reactorkuip van Tihange 3 werd bij zijn stillegging in september 2013 ook aan hetzelfde type inspectie onderworpen. Er werden geen waterstofvlokken vastgesteld.
  • De inspecties van de reactorkuipen van Doel 4 en Doel 1 warden respectievelijk uitgevoerd in september en oktober 2015. Er werden geen waterstofvlokken vastgesteld.
  • De inspectie van de reactorkuip van Doel 2 werd uitgevoerd in november 2015. Er werden geen waterstofvlokken vastgesteld.

 Terug naar boven



Rapporten

Rechtvaardigingsdossiers van Electrabel

Rapporten van het FANC

Andere rapporten

Technische informatienota's van het FANC

  • 01/02/2013 (FR | EN)
  • 15/10/2012 (EN)
  • 03/09/2012 (EN)

 Terug naar boven





Laatste update
03/03/2016 - 11:38


Contact

 

 

 
 

INES

 


 printvriendelijk  Home

Copyright 2013 © - Wettelijke vermeldingen