De controle van de inrichtingen
Inleiding
In België gebeurt de controle van de inrichtingen, qua stralingsbescherming, nog steeds op drie verschillende niveaus.
Eerst en vooral is er de dienst voor fysische controle in de belangrijke ingedeelde inrichtingen. Deze dienst is op een algemene wijze belast met de inrichting van en het toezicht op de nodige maatregelen om de naleving te verzekeren vande reglementaire voorschriften op het vlak van de stralingsbescherming.
Deze dienst voor fysische controle wordt, op zijn beurt, gecontroleerd door een erkende instelling. In geval de dienst niet is ingericht binnen de onderneming zelf, dan wordt de opdracht toevertrouwd aan een erkende instelling.
Tenslotte is ook de erkende instelling op zijn beurt onderworpen aan de controle door de overheid.
Wettelijk kader
Door de wet van 15 april 1994 betreffende de bescherming van de bevolking en van het leefmilieu tegen de uit ioniserende straling voortspruitende gevaren en betreffende het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (verder Agentschap genoemd), werden aan het Agentschap belangrijke opdrachten toevertrouwd qua controle van installaties (cfr. art.14 en 15) en van erkende instellingen (cfr. art.28, 29, 30).
De uitvoering van deze controle-opdrachten is uitgewerkt in het nieuw algemeen reglement, inzonderheid in art. 23 en 78.
De reglementering in het kort: belangrijkste punten
Het Agentschap vervult voortaan alle opdrachten van toezicht en controle die vroeger werden uitgevoerd door de openbare diensten, die zich bezig hielden met nucleaire veiligheid, nl. de Administratie van de arbeidsveiligheid, met in het bijzonder de Dienst voor technische veiligheid van kerninstallaties, van het Ministerie van arbeid en tewerkstelling, evenals door de Dienst voor bescherming tegen ioniserende stralingen van het Ministerie van sociale zaken, volksgezondheid en leefmilieu.
Volgens de opdrachten, die de wet aan het Agentschap toevertrouwt, zal de controle door de overheid aanzienlijk toenemen op het terrein zelf. Daarenboven hebben de leden van het departement "Toezicht en Controle" van het Agentschap de hoedanigheid van officier van de gerechtelijke politie, hulpofficier aan de Procureur des Konings. Overigens versterkt het algemeen reglement op een consequente manier de banden tussen de controle op federaal vlak en de erkende instellingen.
De nadruk wordt in het bijzonder gelegd op het naleven door de exploitanten van hun verplichtingen op het vlak van informatie, vorming en bescherming van de werknemers (art. 25 van de wet 15.04.1994), evenals op de controle hierop door het Agentschap.
De reglementaire bepalingen betreffende de controle van de inrichtingen zijn onmiddellijk van kracht: er is geen enkele overgangsmaatregel voorzien. Bijgevolg kunnen het toezicht, controle en inspecties, die hieruit volgen, beginnen vanaf 1 september 2001.
Hierbij vermelden we speciaal de uitbreiding van het toepassingsgebied van dit reglement - en dus van de controles- tot de natuurlijke stralingsbronnen: het reglement is ook van toepassing op de beroepsactiviteiten waarbij natuurlijke stralingsbronnen kunnen leiden tot een belangrijke toename van de blootstelling van de werknemers of van de bevolking.
Als voorbeeld kunnen we vermelden: de blootstelling aan radon binnen de beroepslokalen, het industrieel gebruik van mineralen met sporen van radium of ook nog de blootstelling aan kosmische straling van het vliegtuigpersoneel.
Voor de reglementaire controlevoorschriften qua vervoer en medische toepassingen verwijzen we naar de rubrieken "vervoer en invoer" en "medische toepassingen".
Het medisch toezicht op de werknemers zal verder uitgeoefend worden door de geneesheren van de Administratie van arbeidshygiene en geneeskunde (art.7 van de wet van 15.04.1994).
Bij routine inspectiebezoeken van diensten nucleaire geneeskunde, radiologie en radiotherapie worden een aantal documenten door de nucleaire inspecteurs van het FANC vrijwel systematisch geraadpleegd.
Drie lijsten van documenten (nucleaire geneeskunde, radiologie, radiotherapie) die ter inzage dienen gehouden te worden zijn hierna toegevoegd.
Alle vragen om inlichtingen betreffende de controle van de inrichtingen kunnen gestuurd worden naar volgend adres meldpunt@fanc.fgov.be
